Czym jest dyrektywa EPBD i co to oznacza dla Polski?

Energooszczędność budynków odgrywa pierwszoplanową rolę w walce ze zmianami klimatycznymi. W obliczu rosnących cen energii oraz pilnej potrzeby ograniczenia emisji gazów cieplarnianych Europarlament podjął znaczące kroki, aby zrewolucjonizować sektor budowlany. Nowa dyrektywa EPBD dotycząca efektywności energetycznej budynków, będąca częścią projektu o nazwie Europejski Zielony Ład, stawia przed państwami członkowskimi UE zadania związane z przeprowadzeniem szeroko zakrojonych renowacji różnego typu obiektów. Głównym celem tych działań jest odejście od paliw kopalnych na rzecz bardziej ekologicznych rozwiązań. Czytając ten artykuł, lepiej poznasz najważniejsze aspekty nowego dekretu, kluczowe postanowienia oraz przewidywane korzyści dla społeczeństwa i środowiska.

Dyrektywa EPBD – co to jest?

Pierwotnie przyjęte w 2010 roku rozporządzenie EPBD stanowiło fundament dla tworzenia norm ukierunkowanych na rzecz zmniejszenia zużycia energii w budownictwie. Jednakże, w obliczu ambitnych planów Unii Europejskiej stało się jasne, że dotychczasowe działania są niewystarczające. Dlatego w 2021 roku rozpoczęto rozmowy na temat nowelizacji dekretu, co zaowocowało wprowadzeniem zaktualizowanej wersji przepisów trzy lata później. Dyrektywa budynkowa EPBD nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek ustanowienia minimalnych standardów dotyczących energooszczędności dla nowych, a także już istniejących nieruchomości. W ramach EPBD stworzono system certyfikacji umożliwiający ocenę i klasyfikację budynków pod względem energetycznym, co pozwoli zwiększyć świadomość obywateli w temacie efektywnego zarządzania energią w domach czy też miejscach pracy.

Jaki jest cel nowej dyrektywy EPBD?

Uchwalone normy mają na celu osiągnięcie zerowej emisyjności obiektów na terenie UE do 2050 roku. Aby zrealizować ten plan, konieczne będzie stopniowe wycofywanie paliw kopalnych z użycia w budynkach – przepisy te odnoszą się zarówno do kotłów na węgiel, jak i gaz. Od 2025 roku nie będzie już dostępne wsparcie finansowe (np. z programu Czyste Powietrze) na instalacje grzewcze korzystające z materiałów naturalnych, a do 2040 roku urządzenia na surowce energetyczne zostaną całkowicie wycofane z użytku. Dyrektywa budynkowa EPBD to znaczący krok w stronę zrównoważonej przyszłości.

Dodatkowym celem dekretu jest promowanie odnawialnych źródeł energii, na które już od jakiegoś czasu można uzyskać środki finansowe z dotacji (np. na elektryczność pochodzącą z fotowoltaiki z dofinansowania Mój Prąd 6.0). Rozporządzenie to dotyczy również istniejących już budowli o tym samym przeznaczeniu – w tym przypadku gruntowne renowacje staną się nieodzowne od 2027 roku. Obiekty publiczne wzniesione w 2028 roku lub później będą musiały spełniać normy zerowej emisji. Jeśli chodzi o budynki mieszkalne, wszystkie konstrukcje wybudowane w 2030 roku lub w kolejnych latach będą musiały być domami zeroemisyjnymi. Opisywanemu dekretowi nie podlegają zabytki, miejsca kultu i nieruchomości tymczasowe.

Termomodernizacja? Dyrektywa EPBD też ją uwzględnia

Przyjęta w 2024 roku dyrektywa EPBD kładzie duży nacisk na termoizolację domów (a także innych obiektów) – zakłada ona szeroko zakrojone działania renowacyjne mające na celu zmniejszenie zużycia energii. Prace te obejmują wymianę okien, ocieplenie ścian, dachów i podłóg oraz modernizację systemów wentylacyjnych w budynkach. Nowe przepisy zakładają, że do 2033 roku 26% budynków niemieszkalnych z najmniejszą efektywnością energetyczną będzie musiało zostać zmodernizowanych, a jeszcze wcześniej – bo do 2030 roku, 16% najmniej energooszczędnych budowli należy poddać potrzebnym modyfikacjom. Aby przyspieszyć proces „ulepszania” obiektów, kraje członkowskie Unii Europejskiej zobowiązały się do zapewnienia odpowiednich środków finansowych na przeprowadzenie działań termomodernizacyjnych.

Zadbajmy o zdrowszy klimat

Podsumowując, nowa dyrektywa EPBD dotycząca efektywności energetycznej budynków to ważny krok wykonany przez Unię Europejską w dążeniu do zrównoważonej przyszłości. Jej założenia, takie jak wycofanie paliw kopalnych oraz promocja odnawialnych źródeł energii, mają na celu zwiększenie wydajności energetycznej w sektorze budowlanym. Wprowadzenie obowiązkowych standardów termomodernizacyjnych oraz dostępne wsparcie finansowe i doradcze dla obywateli podkreśla determinację Europarlamentu w działaniach z zakresu polityki klimatycznej. Ustanowiona przez Parlament Europejski dyrektywa EPBD przyniesie korzyści ekologiczne, społeczne i ekonomiczne w postaci obniżenia kosztów ogrzewania oraz poprawy jakości życia mieszkańców. Realizacja tych ambitnych założeń będzie wymagała współpracy ze strony wszystkich państw członkowskich oraz skutecznego wykorzystania dostępnych funduszy unijnych i krajowych.

Podsumowując, co to jest dyrektywa EPBD? Pod tą nazwą kryje się polityczne narzędzie, które pomoże zrealizować plany określone w Europejskim Zielonym Ładzie. Wdrażanie postanowień dekretu determinuje ciągłe monitorowanie postępów w walce o klimat i dostosowywanie na bieżąco krajowej strategii działania, aby zapewnić maksymalne korzyści dla wszystkich obywateli Unii Europejskiej.