Jak powinna pracować pompa ciepła i czym jest jej taktowanie?

Taktowanie pompy ciepła to inaczej częste włączanie i wyłączanie sprężarki urządzenia. Warto mieć świadomość, że takie zjawisko nie powinno mieć miejsca. Gdy do niego dochodzi, należy odpowiednio szybko zidentyfikować problem, ponieważ taktowanie prowadzi do znacznie szybszej eksploatacji nie tylko całego systemu grzewczego, lecz przede wszystkim pompy ciepła, a także niekorzystnie wpływa na wysokość rachunków za prąd. W poniższym artykule odpowiadamy, jak powinna pracować pompa ciepła oraz tłumaczymy, jakie są konsekwencje nieprawidłowo działającej sprężarki. Czy pompę ciepła można wyłączyć? Co zrobić, jeśli niepokoi nas zbyt częste uruchamianie się urządzenia? Sprawdź!

Czy pompa ciepła powinna pracować cały czas?

Aby ogrzać budynek, pompy ciepła wykorzystują zasoby naturalne i to z nich pobierają energię cieplną. Trzeba pamiętać, że ten proces zachodzi wtedy, gdy pompa podłączona jest do prądu – wtedy też ciepło z dolnego źródła zostaje przeniesione do górnego.

Mechanizm działania powietrznej pompy ciepła nie jest skomplikowany. W dużym uproszczeniu możemy opisać go w następujący sposób – energia z odnawialnego źródła pobierana jest przy pomocy czynnika roboczego (inaczej: chłodniczego). Musi on zostać podgrzany i przyjąć formę gazu. W kolejnym kroku sprężany jest przez sprężarkę, która podnosi również jego temperaturę, przepływa przez skraplacz i przekazuje ciepło do wody w instalacji grzewczej. Następnie czynnik roboczy jest schładzany (ten proces odbywa się przy przekazywaniu ciepła w skraplaczu) – dochodzi do jego skroplenia, w efekcie czego trafia w zawór rozprężony, który powoduje spadek ciśnienia i temperatury czynnika chłodniczego. To działanie schematyczne, ponieważ gdy czynnik roboczy staje się chłodniejszy od temperatury otoczenia, ponownie dochodzi do jego podgrzania.

Czytaj także: jaką rolę odgrywa czynnik roboczy w pompie ciepła.

Skoro wiemy już, na czym polega mechanizm systemu grzewczego, nasuwa się jedno zasadnicze pytanie – czy pompa ciepła powinna pracować cały czas? Urządzenie musi być nieustannie podłączone do prądu, ale to nie jest równoznaczne z jego ciągłą pracą.

Jeżeli obserwujemy zwiększoną częstotliwość włączania sprężarki, mamy do czynienia z taktowaniem pompy ciepła, a jak już wspomnieliśmy na samym początku artykułu – jest to zjawisko niepożądane.

Jak często włącza się pompa ciepła?

Skoro częste włączanie i wyłączanie się pompy ciepła może oznaczać nieprawidłowości w jej działaniu, to zatem po czym poznać, że nasze urządzenie pracuje odpowiednio?

Jeżeli sprężarka uruchamia się mniej więcej 1-2 razy na godzinę, to nie mamy powodów do niepokoju. Możemy uzyskać także jeszcze lepsze wyniki związane z rzadszym włączaniem, ale jest to zależne od czynników takich jak:

• warunki zewnętrzne – bardzo niskie (lub bardzo wysokie) temperatury mogą wymagać od pompy częstszej pracy, aby utrzymać pożądaną temperaturę wewnątrz domu;
• termoizolacja budynku – przy dobrze ocieplonych murach pompa będzie uruchamiać się znacznie rzadziej, ponieważ straty ciepła budynku są niższe, co automatycznie wydłuża czas spadku temperatury;
• modulacja mocy – nowoczesne pompy ciepła mogą dostosowywać swoją wydajność bez konieczności włączania i wyłączania.
  nagrzewanie nie tylko budynku, lecz również wody użytkowej.

Z reguły taktowanie występuje gdy mamy dużo wyższą moc urządzenia niż zapotrzebowanie budynku, dlatego konieczny jest zbiornik buforowy, który zgromadzi nadwyżkę ciepła i umożliwi pracę pompy ciepła.

Nowoczesne systemy – przykładowo Monoblok (KHC) 22-30 kW – zaprojektowane są w taki sposób, by maksymalizować efektywność energetyczną i komfort użytkowania, co często oznacza rzadsze cykle pracy, a bardziej płynne dostosowanie się do bieżących potrzeb ogrzewania lub chłodzenia.

Czym jest taktowanie pompy ciepła?

Kiedy pompa ciepła się wyłącza i włącza około 3 razy na godzinę, może to być właśnie związane z taktowaniem. Dochodzi do tego wtedy, gdy sprężarka pracuje w znacznie krótszych cyklach niż zostało to przewidziane. W teorii nasz komfort użytkowania pompy nie powinien się obniżyć, ale taktowania absolutnie nie należy bagatelizować.

Po pierwsze – takie nadmierne włączanie i wyłączanie prowadzą do znacznie większego poboru energii elektrycznej. Zamiast zatem cieszyć się energooszczędnym, ekonomicznym i skutecznym systemem grzewczym, będziemy musieli zapłacić zdecydowanie wyższe rachunki za prąd.

Po drugie – taktowanie pompy ciepła prowadzić będzie do szybszej eksploatacji pompy ciepła i jej krótszej żywotności. Gdy sprężarka spręża czynnik chłodniczy, musi dojść do zwiększenia naprężeń mechanicznych, więc wzmożona liczba startów spowoduje, że urządzenie już po kilku latach będzie niezdatne do dalszego użytkowania.

Dowiedz się także: jak działa pompa ciepła monoblok.

Co może oznaczać częste włączanie i wyłączanie się pompy ciepła?

Częste włączanie i wyłączanie się pompy ciepła może oznaczać kilka potencjalnych problemów z urządzeniem. Krótkim cyklom pracy sprężarki sprzyja za duża moc w stosunku do zapotrzebowania grzewczego – dochodzi do tego najczęściej przy umiarkowanych temperaturach. Oprócz tego taktowanie może wystąpić na skutek zbyt małej pojemności wodnej instalacji. Mała ilość wody po ogrzaniu szybko stygnie, oddając ciepło do ogrzewanych pomieszczeń. Skutek? Niezbędne będzie ponowne uruchomienie sprężarki.

Kiedy pompa ciepła się wyłącza i włącza niepokojąco często, warto zwrócić uwagę także na termostat. Jeśli jest uszkodzony albo nieprawidłowo skalibrowany, będzie błędnie oceniać temperaturę w pomieszczeniu. Taktowanie spowoduje również niewłaściwie położenie termostatu – gdy zostawimy go w miejscu narażonym na częste zmiany temperatur lub przeciągi (przykładowo w przedpokoju), może to skutkować fałszywymi odczytami.

Przyczyną częstego uruchamiania sprężarki może być oczywiście również brak regularnej konserwacji urządzenia czy też poważniejsze uszkodzenia wewnętrzne. W skrajnych przypadkach do taktowania dochodzi na skutek niewłaściwej instalacji systemu – to właśnie dlatego tak ważne jest, by decydować się na montaż certyfikowanych urządzeń.

Taktowanie pompy ciepła – co należy robić?

Wiele osób zastanawia się, czy pompę ciepła można wyłączyć, jeśli sprężarka uruchamia się zbyt często? Pod żadnym pozorem nie należy tego robić. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w działaniu urządzenia pierwszym krokiem powinien być kontakt z profesjonalnym serwisem. Tylko specjalista może bowiem dokładnie zdiagnozować problem i wdrożyć odpowiednie działania naprawcze tak, by pompa pracowała prawidłowo.

To, jak często włącza się pompa ciepła, może ulegać zmianie w zależności od temperatury panującej na zewnątrz. Czasami również użytkownicy mogą nie wiedzieć o występującym problemie taktowania – niepokojącym sygnałem, że urządzenie szwankuje, będą wyższe rachunki za prąd. Aby ich uniknąć, należy zlecać okresowe przeglądy urządzenia – to najprostszy i zarazem najpewniejszy sposób ochrony nie tylko samej pompy ciepła, lecz także naszego portfela.