Pompa ciepła a hałas, czyli wszystko, co musisz wiedzieć o komforcie akustycznym

Hałas to coś, co otacza nas niemal z każdej strony – od zgiełku ulicznego, przez głośne rozmowy w biurze, po szumy dochodzące ze sprzętów AGD i RTV. W czasach coraz większej troski o komfort akustyczny nie tylko wnętrza domów stają się strefą ciszy, ale także przestrzeń wokół posesji. Urządzeniem, które może znacząco wpłynąć na poziom głośności na terenie nieruchomości jest pompa ciepła. Hałas przewyższający ludzkie granice komfortu potrafi nie tylko denerwować sąsiadów, ale również samych domowników. Czy zatem pompa ciepła może skutecznie ogrzać dom, nie zakłócając przy tym naszego spokoju? Jak głośne są takie urządzenia i czy da się je zamontować tak, aby dźwięk ich działania nie przekraczał dopuszczalnych norm? Odpowiedzi na te pytania poznasz w artykule!

Ciśnienie akustyczne – co to jest?

Zanim zaczniemy rozważać, czy pompa ciepła jest głośna, warto zrozumieć podstawowe pojęcia związane z akustyką, a w szczególności – ciśnienie akustyczne. Mówiąc najprościej, to nic innego, jak zmiana ciśnienia powietrza wywołana przez falę dźwiękową, która przemieszcza się przez przestrzeń. Wyobraź sobie, że rzucasz kamyk do spokojnej wody – powstają fale, które rozchodzą się w każdą stronę. Podobnie jest z dźwiękiem. Gdy włączamy pompę ciepła, jej wentylator, sprężarka i inne elementy generują niewielkie, szybkie zmiany ciśnienia powietrza, które nasze ucho odbiera jako dźwięk. Im większe te zmiany, tym głośniejszy wydaje się hałas pompy ciepła.

Ale uwaga! Odległość od źródła dźwięku ma tu ogromne znaczenie. Podobnie jak z falą na wodzie – im dalej jesteś od miejsca, gdzie wpadł kamień, tym fale są słabsze. W akustyce oznacza to, że im bardziej się oddalisz od pracującej powietrznej pompy ciepła, tym łatwiej będzie zachować dopuszczalny poziom ciśnienia akustycznego. Dlatego urządzenie, które z bliska wydaje się głośne, wraz ze wzrostem dystansu może okazać się praktycznie niesłyszalne. Liczy się jednak również otoczenie – dźwięki są inaczej odbierane zarówno, gdy mamy do czynienia z otwartą przestrzenią, jak i tą, w której nie brakuje przeszkód nawet w formie roślinności.

Jaki jest dopuszczalny poziom ciśnienia akustycznego?

Kiedy myślimy o hałasie, często kierujemy się prostą zasadą: im ciszej, tym lepiej. Ale czy to wystarczy, aby zdecydować, czy pompa ciepła jest głośna albo spełnia normy prawne?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska, dopuszczalny hałas na granicy działki na obszarach zabudowy mieszkaniowej to maksymalnie 50 dB w ciągu dnia oraz 40 dB w nocy. Wyobraź sobie, że taki poziom odpowiada mniej więcej spokojnej rozmowie lub cichym dźwiękom w bibliotece. Niby niewiele, prawda? A jednak – pompa ciepła, która w katalogach producenta ma wpisane 65 dB, może wydać się prawdziwym utrapieniem, jeśli ustawimy ją zbyt blisko granicy działki. Warto pamiętać, że dźwięki powyżej 70 dB są uznawane za szkodliwe dla zdrowia, gdy mowa o ich długotrwałej emisji. Zwykle jednak  producent podaje poziom mocy akustycznej, a nie ciśnienia akustycznego – te wartości są większe, ale w rzeczywistości generowany hałas jest na mniejszym poziomie.

Co się dzieje, gdy dopuszczalny poziom ciśnienia akustycznego zostanie przekroczony? Tu w grę wchodzą zarówno kwestie prawne, jak i czysto sąsiedzkie relacje. Możliwe, że wystarczy wyłącznie przeniesienie urządzenia albo wygłuszenie pompy ciepła. Lepiej jednak celowo nie wchodzić w konflikt z prawem, ponieważ potrafi to skutkować nawet rozprawą sądową.

Ciśnienie akustyczne a poziom hałasu

Czy dwukrotnie wyższe ciśnienie akustyczne oznacza dwa razy głośniejszy dźwięk? Intuicyjnie mogłoby się wydawać, że tak – w końcu, jeśli hałas rośnie, to powinniśmy go odbierać jako proporcjonalnie bardziej intensywny. Nic bardziej mylnego! Odczytywanie relacji między ciśnieniem akustycznym a naszym subiektywnym odczuciem głośności wcale nie jest takie oczywiste…

Najpierw przyjrzyjmy się samemu pojęciu ciśnienia akustycznego, które – jak już wiemy – jest zmianą ciśnienia powietrza wywołaną przez fale dźwiękowe. Ale co tak naprawdę słyszymy? To, jak odbieramy dźwięk, zależy od wielu czynników: częstotliwości fal, ich amplitudy, a nawet tego, w jakiej jesteśmy odległości od źródła hałasu. Nawet jeśli dwie ciche pompy ciepła wytwarzają takie samo ciśnienie akustyczne, to jedna może wydać się nam znacznie głośniejsza od drugiej – wszystko przez to, jak nasze uszy reagują na różne poziomy hałasu.

Odkryj także: ile prądu zużywa pompa ciepła.

Czy pompa ciepła jest głośna?

Zastanawiasz się, czy pompa ciepła zamontowana w ogrodzie sprawi, że nocne rozmowy na tarasie zamienią się w uciążliwą walkę z hałasem? A może nie chcesz budzić sąsiadów, gdy w chłodny wieczór uruchamia się automatycznie cykl grzewczy? To pytania, które zadaje sobie wielu właścicieli domów jednorodzinnych planujących inwestycję w pompę ciepła. Hałas faktycznie potrafi uprzykrzyć życie?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, musimy najpierw przyjrzeć się, z czego tak naprawdę składa się dźwięk generowany przez sprzęt. Wbrew pozorom, nie jest to jeden monotonny szum, ale połączenie różnych odgłosów. Z jednostki zewnętrznej nawet najcichszej pompy ciepła dobiegają dźwięki pracy wentylatora, buczenie sprężarki, a czasami nawet świst przepływającego czynnika chłodniczego.

Aby ocenić, czy pompa ciepła nie przekracza dopuszczalnego hałasu na granicy działki, musimy wziąć pod uwagę dwa parametry:

• Moc akustyczna – określa, ile energii dźwiękowej wytwarza pompa niezależnie od warunków otoczenia. Jeśli jest wysoka, to nawet przy dobrej izolacji dźwiękowej urządzenie może być trudne do „uciszenia”. To właśnie ten parametr znajdziesz w karcie produktu pompy ciepła.
• Ciśnienie akustyczne natomiast zależy od tego, gdzie stoisz względem pompy, jak blisko znajduje się od granicy działki, czy wokół są budynki odbijające dźwięk, a nawet od tego, czy w ogrodzie rośnie bujny żywopłot, który tłumi hałas.

Warto pamiętać, że nawet najcichsza pompa ciepła musi być zamontowana w odpowiednim miejscu. Dlatego najlepiej zainstalować urządzenie na otwartej przestrzeni tam, gdzie strumień powietrza nie napotyka przeszkód. Dobrze, aby było oddalone co najmniej o 3 m od granicy działki.

Jak więc wybrać pompę ciepła, która nie będzie zakłócała domowego spokoju? Najlepszym rozwiązaniem jest zwrócenie uwagi na parametry akustyczne i wybór modeli oferujących tryb cichej pracy. Lepiej też sprawdzić, czy producent oferuje dodatkowe elementy wygłuszające, takie jak osłony akustyczne czy specjalne obudowy. Pompa ciepła i hałas wcale nie muszą być ze sobą połączone – wystarczy wybrać odpowiedni model i zadbać o profesjonalny montaż.

Sprawdź: jak powinna pracować pompa ciepła.

Wygłuszanie pompy ciepła – czy ma to sens?

Niewielki, ciągły szum za oknem w ciągu dnia może być całkiem znośny, ale co, jeśli ten sam dźwięk nagle staje się uciążliwy w cichej, nocnej atmosferze? Co więcej, jeśli to nie tylko Twoje uszy wychwytują hałas pompy ciepła, to również sąsiedzi z każdą kolejną nocą stają się coraz mniej wyrozumiali. W takiej sytuacji pojawia się pytanie: czy wygłuszanie urządzenia to naprawdę dobry sposób?

Na pierwszy rzut oka, idea wydaje się kusząca. Skoro mamy problem z hałasem, dlaczego po prostu go nie „przytłumić”? W praktyce jednak wygłuszanie pompy ciepła nie zawsze działa tak, jak tego oczekujemy. Przede wszystkim, dźwięki generowane przez urządzenie nie powstają w jednym miejscu. Wibracje przenoszą się przez elementy konstrukcyjne, ściany i fundamenty, dlatego, aby skutecznie wyciszyć sprzęt, potrzebujemy czegoś więcej niż prostej obudowy dźwiękochłonnej. Przydać mogą się np. ekrany akustyczne odbijające dźwięki niczym szczelna bariera. Problem może jednak leżeć nie tyle w samym urządzeniu, ile w sposobie montażu. Jaki z tego zatem płynie wniosek? Najlepiej od razu kupić cichą pompę ciepła i zainstalować ją w sposób, który nikomu nie będzie przeszkadzał.